Dowiedz się, jak przebiega kontrola jakości usług spawalniczych. Omówimy zarówno nieniszczące, jak i niszczące metody badań złączy spawalniczych, najczęstsze uchybienia spawalnicze oraz sposoby ich usuwania.

W firmach zajmujących się obróbką metali, w tym ❄usługami spawalniczymi❄, systematyczna kontrola jakości stała się standardem. Nawet jeśli zlecenie nie wymaga specjalistycznych badań, wykonuje się przynajmniej ocenę wizualną złącza. Konkurencja na rynku sprawia, że firmy dbają o wysoki standard swoich usług, którego nieodłącznym elementem jest właśnie kontrola.
Badania nieniszczące (NDT) pozwalają na pomiar gabarytów, ocenę właściwości materiałów oraz wykrywanie nieciągłości materiałowych bez wpływu na właściwości użytkowe obiektu. Gdy zlecenie tego wymaga, obiekt kierowany jest do specjalistycznych badań spawalniczych – zarówno nieniszczących, jak i niszczących.

To najczęściej stosowana forma kontroli jakości spoin – wykonuje się je w pierwszej kolejności, ponieważ nie wpływają na strukturę ani właściwości badanego elementu. Do najpopularniejszych metod NDT należą badanie wizualne, ultradźwiękowe, radiograficzne, magnetyczno-proszkowe oraz penetracyjne. Badanie wizualne (VT) jest zawsze pierwszym krokiem – pozwala wykryć powierzchniowe wady, takie jak pęknięcia, porowatość czy niewłaściwa geometria spoiny, zanim przejdzie się do bardziej zaawansowanych metod.

Zakłady świadczące usługi spawalnicze na co dzień nie stosują niszczących metod badań – wykonuje się je zazwyczaj na zlecenie klienta, w celu sprawdzenia możliwości technicznych spawacza lub oceny wymaganej jakości złącza. Próbki poddaje się badaniom własności mechanicznych oraz badaniom metalograficznym w niezależnych laboratoriach spawalniczych.
Próba łamania – polega na dokładnych oględzinach przełomu (gołym okiem lub przez lupę), co pozwala ocenić, czy spoiny są wtopione i wolne od wad wewnętrznych, a także określić stopień kruchości spoiny. Taką próbę może przeprowadzić spawacz posiadający II stopień kwalifikacji do badań wizualnych.
Próba rozciągania – wykonywana na specjalnie przygotowanych próbkach złącza doczołowego, poddawanych ciągłemu rozciąganiu aż do zerwania. W prawidłowo wykonanym złączu próbka rozrywa się w spoinie, a jej wytrzymałość mieści się w granicach wytrzymałości spawanego materiału. Metoda pozwala ocenić granicę plastyczności, wydłużenie, przewężenie oraz wytrzymałość na rozerwanie.
Próba zginania – ocenia poziom plastyczności złącza poprzez zgięcie próbki pod określonym kątem. Brak pęknięć do zadanego kąta świadczy o prawidłowym wykonaniu złącza.
Próba udarności – określa odporność złącza na nagłe obciążenia uderzeniowe poprzez złamanie próbki i oględziny przełomu, podczas których można wykryć wady wewnętrzne oraz ocenić ziarnistość powierzchni.
Badania metalograficzne – pozwalają ocenić prawidłowość budowy strukturalnej spoiny, w tym wielkość, kształt i rozmieszczenie kryształków oraz wtrąceń niemetalicznych, pęknięć i przetok. Wyróżnia się badania makroskopowe i mikroskopowe.
Próby twardości – oceniają odporność materiału na trwałe odkształcenia plastyczne poprzez wgniecenie wgłębnika pod ustalonym obciążeniem. Miarą twardości jest wielkość odcisku uzyskanego w wyniku próby.

Dlaczego kontrola jakości w spawaniu jest tak istotna?

Badania nieniszczące (NDT)

Badania niszczące

Uchybienia spawalnicze – wady i niezgodności

Warto rozróżnić wadę od niezgodności spawalniczej. Wada to niespełnienie określonych przed procesem spawania wymagań – w takim przypadku konieczna jest naprawa. Niezgodność natomiast w pewnych przypadkach jest dopuszczalna.
Z wadami i niezgodnościami można sobie poradzić poprzez obróbkę mechaniczną, np. szlifowanie bądź frezowanie, dzięki której uzyskuje się czystą powierzchnię do ponownego spawania. Niewielkie pęknięcia czy braki przetopu zazwyczaj usuwa się poprzez szlifowanie i ponowne zespawanie. Jeśli jednak w złączu występuje duże pęknięcie lub liczne pęknięcia, których łączna długość przekracza połowę długości złącza – złącze nie podlega naprawie i musi zostać usunięte oraz wykonane od nowa.

Jeśli szukasz firmy, która stosuje pełną kontrolę jakości na każdym etapie procesu – sprawdź nasz poradnik dotyczący ❄usług spawalniczych i wyboru wykonawcy❄, aby dowiedzieć się, na co zwrócić uwagę przy wyborze wykonawcy.